Cá koi là một loài cá cảnh đẹp và quý hiếm, được nhiều người yêu thích nuôi trong hồ. Tuy nhiên, cá koi cũng rất dễ bị nhiễm các loại ký sinh trùng gây hại cho sức khỏe, màu sắc và tăng trưởng của cá. Trong số đó, hai loại ký sinh trùng phổ biến nhất là sán da và sán mang. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị hai loại bệnh này.

Sán da và sán mang là gì?

Sán da và sán mang là hai loại ký sinh trùng thuộc nhóm monogeneans, có kích thước rất nhỏ, chỉ từ 0.05 đến 3 mm. Chúng có móc câu ở miệng để bám vào da và mang của cá koi, ăn chất nhờn và máu của cá. Sán da và sán mang thường xâm nhập vào da và mang của cá koi, gây ngứa, loét, nhiễm trùng và mất nhớt. Sán da và sán mang có thể lây lan nhanh chóng trong hồ nuôi nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.

Sán da (Gyrodactylus) thường được tìm thấy trên thân cá, không phân đốt. Chúng có khả năng sinh sản rất cao, mỗi con có thể đẻ ra hàng chục con một lần. Sán da có thể sống trong nước lạnh hoặc ấm, nhưng phát triển nhanh hơn trong nước ấm.

cá mắc sán da

Sán mang (Dactylogyrus) thường được tìm thấy trên mang cá, có bốn đốt (nhìn dưới kính hiển vi). Chúng chỉ sinh sản khi có vật chủ, đẻ trứng ở mang cá. Trứng sẽ rơi vào nước khi cá hô hấp (bằng mang). Tốc độ trứng nở phụ thuộc vào nhiệt độ của nước, trong khi đó các ấu trùng sán rất linh hoạt, chúng tìm kiếm nhanh vật chủ để xâm nhập.

Sán mang và vòng đời của sán mang

Nguyên nhân gây ra sán ở cá Koi

Cá khỏe mạnh thường có hệ thống miễn dịch giúp bảo vệ chúng chống lại các bệnh nhiễm ký sinh trùng, như sán. Tuy nhiên, thả quá nhiều cá, lọc kém, chất lượng nước kém, bệnh tật và các tác nhân gây căng thẳng môi trường khác đều có thể làm tăng nguy cơ cá bị nhiễm sán lá mang hoặc sán lá da. Những yếu tố gây căng thẳng này dẫn đến suy giảm hệ thống miễn dịch, luôn làm tăng nguy cơ nhiễm trùng và nhiễm trùng thứ cấp ở cá của bạn.

Sán có thể là bệnh chính ở cá của bạn, nhưng chúng cũng có thể lây nhiễm cơ hội cho cá đã bị suy yếu do bị bệnh khác. Nếu bạn nghĩ rằng có thể cá Koi của bạn sẽ an toàn không bị nhiễm sán trong suốt mùa đông, bạn sẽ thất vọng khi biết rằng mùa đông là thời điểm phổ biến để Koi bị nhiễm sán. Vòng đời của sán chậm lại đáng kể trong môi trường nước lạnh, nhưng nó vẫn tiếp tục xảy ra trong môi trường nước lạnh như ngay trên mức đóng băng. Khi nước lạnh, Koi của bạn ở trong trạng thái kêu, đây là trạng thái nửa ngủ đông, trong đó sự trao đổi chất của chúng giảm đáng kể. Điều này dẫn đến giảm hệ thống miễn dịch, khiến chúng dễ bị nhiễm sán hơn so với khi chúng khỏe mạnh và hoạt động nhiều hơn trong nước ấm.

Hồ nước bị ô nhiễm là nguyên nhân chính khiến cá mắc bệnh sán

Các triệu chứng của sán ở cá Koi là gì?

Để nhận biết sán da và sán mang ở cá koi, bạn có thể quan sát các dấu hiệu sau:

  • Cá koi cạ liếc mình xuống thành hồ, đáy hồ hoặc phóng nhảy lên khỏi mặt nước.
  • Cá koi hay tụ lại gần vòi nước, thác nước hoặc chỗ có nhiều oxy.
  • Cá koi khép một bên vây bơi hoặc cả hai bên, lâu lâu giật giật liên tục vây bơi.
  • Cá koi tiết ra nhiều chất nhờn, làm mờ màu sắc của cá.
  • Cá koi bị xỉn màu, tuột nhớt, đỏ người, nổi chỉ đỏ hoặc lở loét do bội nhiễm khuẩn.
  • Cá koi chán ăn hoặc ăn kém.
Cá Koi cạ mình vào thành bể là dấu hiệu nhiễm sán da và sán mang
Cá koi hay tụ lại gần vòi nước, thác nước hoặc chỗ có nhiều oxy.

Nếu bạn có thể nhìn thấy các loại sán này trên da hoặc mang của cá koi, bạn có thể dùng kính lúp để xem rõ hơn. Sán mang có hình dạng giống lá cây có bốn đốt và hai cặp móc câu ở miệng. Sán da có hình dạng giống con giun không phân đốt và có một cặp móc câu ở miệng.

Làm thế nào để bạn điều trị sán ở cá Koi?

Để điều trị sán da và sán mang ở cá koi, bạn có thể sử dụng các phương pháp sau:

  • Dùng thuốc tím KMnO4 tinh khiết để đánh tím hồ nuôi. Liều lượng là 2g/1000 lít nước. Đánh liên tục 3 ngày cách nhau 48 giờ. Dùng vitamin C để khử tím sau khi đánh thuốc và bổ sung oxy cho cá.
  • Dùng thuốc Praziquantel để diệt sán. Liều lượng là 5ml/1000 lít nước. Đánh liên tục 3 ngày cách nhau 24 giờ. Sau khi đánh thuốc, thay 25% nước trong hồ.
  • Dùng muối để làm sạch vết loét và tăng đề kháng cho cá. Liều lượng là 0.3% muối so với thể tích nước trong hồ. Ví dụ: nếu hồ có 1000 lít nước thì dùng 3kg muối. Muối sẽ giúp giảm đau, kháng khuẩn và tăng độ bền của da và mang cá. Dùng muối liên tục trong 7 ngày, sau đó thay 50% nước trong hồ

Để đánh thuốc cho cá koi, bạn nên cách ly cá bệnh ra khỏi hồ chung, dùng hồ nhựa hoặc bể kính riêng để tránh lây nhiễm cho các cá khác. Bạn cũng nên theo dõi tình trạng của cá và điều chỉnh liều lượng thuốc phù hợp với từng loại cá và mức độ nhiễm bệnh. Nếu có thể, bạn nên dùng kính hiển vi để xác định chính xác loại sán và lựa chọn thuốc hiệu quả nhất.

Làm thế nào để bạn phòng ngừa sán ở cá Koi?

Để phòng ngừa sán da và sán mang ở cá koi, bạn có thể làm theo các cách sau:

  • Duy trì chất lượng nước tốt và vệ sinh hồ nuôi thường xuyên.
  • Giảm thiểu các chất hữu cơ và duy trì mức độ oxy hoà tan cao trong nước.
  • Giảm thiểu mật độ thả cá và cân bằng dinh dưỡng cho cá.
  • Kiểm tra nguồn cá mới mua về và cách ly trong vòng 2 tuần trước khi cho vào hồ chung.
  • Đánh thuốc phòng bệnh cho cá khi thay đổi thời tiết hoặc giao mùa.

Kết luận

Sán da và sán mang là hai loại ký sinh trùng nguy hiểm cho cá koi, gây ra nhiều triệu chứng khó chịu và ảnh hưởng đến sức khỏe, màu sắc và tăng trưởng của cá. Bạn cần phải nhận biết sớm các dấu hiệu của bệnh và điều trị kịp thời cho cá bằng các phương pháp đã được nêu trên. Bạn cũng cần phải phòng ngừa bệnh bằng cách duy trì môi trường nuôi cá tốt và chăm sóc cá koi đúng cách.

Tôi hy vọng bài viết này có ích cho bạn. Nếu bạn muốn biết thêm thông tin về sán da và sán mang ở cá koi, bạn có thể trao đổi với các chuyên gia của yeucakoi.vn. Chúng tôi rất vui được hỗ trợ bạn.

Xem thêm: Top 10 sản phẩm cám cá koi ưa chuộng nhất

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *